ひらがな

← Önceki (Yazı Sistemi) \|	İçindekiler	\| Sonraki (Katakana) →
	Alıştırmalara Git

Bu Sayfada

Hiragana Nedir?

Hiragana temel Japon fonetik abecesidir. Japonca'daki her sesi karşıladığından Hiragana aslında Japonca'nın yazıya aktarılmasında tek başına kullanılabilecek bir abecedir. Ancak Japonca'da boşluk kullanılmadığından ve çok sayıda sesdeş sözcük bulunduğundan sadece Hiragana ile yazılmış yazılar çözmesi zor, çoğu durumda anlamları yoruma açık yazılardır.

Aşağıda Hiragana ile birlikte ona yakın söyleyişteki türkçe hece karşılıkları verilmiştir. Japonca kitaplarda yazının geleneksel yönü yukarıdan aşağıya ve sağdan sola doğrudur. Yani yazı sütunlar halinde sağdan sola doğru yazılır. Ancak günümüzde batının etkisiyle yazının alışık olduğumuz yönde de yazıldığı da olur. Yazıdaki bir diğer önemli husus da Kana ve Kanci yazaçların (karakterlerin) yazımındaki izlerin sırasıdır. Her yazacın belli sayıda [fırça] izi vardır ve bunlar belli bir sırada gelir. El yazısı harfler daktilo harflerinden biraz farklı oldukları için (örneğin daktiloyla yazılan 'a' karakteri ve bunun el yazısı karşılığı), bu karakterlerin yazımını öğrenmek için internet sitelerine veya yardımcı kitaplara başvurmanız gerekebilir. Ayrıca her hecenin telaffuzunun da doğru öğrenilmesi gerekir. Japonca'daki bütün sözcükler bu hecelerin bir araya gelmesinden oluşur. Tek bir hecenin bile söyleyişini yanlış öğrenmek konuşmanızın zor anlaşılmasına, dolayısıyla sözlü iletişimin aksamasına yol açacaktır.

Hiragana 1. Çizelgesi
n	v	r	y	m	h	n	t	s	k
ん	わ	ら	や	ま	は	な	た	さ	か	あ	a
	ゐ*	り		み	ひ	に	ち (çi)	し (şi)	き	い	i
		る	ゆ	む	ふ (fu)	ぬ	つ (tsu)	す	く	う	u
	ゑ*	れ		め	へ	ね	て	せ	け	え	e
	を	ろ	よ	も	ほ	の	と	そ	こ	お	o

* artık kullanılmamaktadır

Hiragana'yı öğrenmek veya öğretmek çok zor değildir, bundan dolayı internette bu amaçla yayımlanan birçok [İngilizce] site ve serbestçe dağıtılan yazılım mevcuttur. Her bir karakterin söylenişini dinlemek için bu siteyi ziyaret etmenizi öneririm. 2.1 dan 2.11 e kadar olan bölümler konuyla ilintilidir. Telaffuzunuzu teybe kaydedip doğru olup olmadığını kontrol etmek faydalı olur.

Hiragana yazaçlarının çizim sırasının önemli olduğu unutulmasın. Bu meselenin önemini doktorun yazdığı reçete misali el yazılarını çözmeye çalışırken kendiniz de farkedeceksiniz. Çoğu zaman tek ipucu harflerin "akışı"dır, çünkü izlerin sırası herkeste bir tutarlılık gösterir. Çizim yanlışlarının yerleşmesini baştan önlemek için, Hiragana'ya ilk başladığınızdan itibaren bu çizim sırasına dikkat etmeniz gerekir. Çizim sırasının çalışmak için hareketli küçük resimlerin olduğu bu siteyi ziyaret edebilirsiniz.

Notlar

「し」、「ち」、「つ」 ve 「ん」 heceleri hariç her bir karakterin telaffuzu sütunlardaki ünsüzlerle satırdaki ünlüleri eşleştirmesiyle elde edilir Örnegin 「き」 / ki / diye, 「ゆ」 da / yu / diye okunur.
Her bir Hiragana hecesinin söylenişini dinlemek için bu siteyi ziyaret edebilirsiniz. Site 2.1 ile 2.11 arasındaki bölümlerle ilgilidir.
Görüldüğü üzere bazı eşleşmeler beklenden farklı şekilde telaffuz ediliyor. Örneğin 「ち」 "çi", 「つ」 da "tsu" diye sesletilir.
/ tsu / ve / su / heceleri arasındaki telaffuz farkı da önemli.
「ん」 hecesi özeldir; ünlüsü yoktur, tek başına pek kullanılmaz. Genellikle başka bir heceye "n" ünsüzünü eklemek için kullanılır. Örneğin 「かん」 "kan", 「まん」 "man" diye okunur.
Tekrar belirtelim, yazaçların iz çizim yönünü ve sırasını doğru olarak öğrenmek gerekir. Bu siteye bakabilirsiniz.

Yumuşak Ünsüzler

Hiragana hecelerinin tümünü ezberlemenin yanında bunların birkaçının "modifiye" halini de ezberlemek lazım. Tırnak işaretinin küçüğünü andıran dakuten（濁点）ve derece işaretini andıran handakuten（半濁点） adlı iki işaretle fazladan beş ünsüzü elde etmek mümkün. Böylece sertliği daha az, dilbilimsel adları "yumuşak ünsüzler" 「濁り」 olan sesler meydana gelir (ilginçtir, terimin Japonca aslı çamura bulamak anlamında).

Bu "bulanık" seslerin tüm kombinasyonları aşağıdaki çizelgede verilmektedir.

Yumuşak Ünsüzler
p	b	d	z	g
ぱ	ば	だ	ざ	が	a
ぴ	び	ぢ (ci)	じ (ci)	ぎ	i
ぷ	ぶ	づ (dzu)	ず	ぐ	u
ぺ	べ	で	ぜ	げ	e
ぽ	ぼ	ど	ぞ	ご	o

Notlar

Bu siteye gidip tekrar yeni seslerin telaffuzlarını dinleyelim. 2.2, 2.3, 2.4 ve 2.6 maddeleri bu konuyla ilgili.
「ぢ」 ve 「じ」 heceleri birbirinin eşidir, ikisi de / ci / olarak söylenir. 「づ」 hecesi ise / dzu / diye telaffuz edilir.

Hecelere Küçük 「や」、「ゆ」、ve 「よ」nun eklenmesi

/ i / ünlüsüyle biten hecelere küçük 「や」、「ゆ」、 veya 「よ」 eklenmesiyle de ünsüz-ünsüz-ünlü biçiminde heceler oluşur. Bunların ilk ünsüzü ilk hecenin ünsüzüdür; ardından / ya / yu / yo / sesleri gelir.

Küçük や、ゆ ve よ
p	b	j	g	r	m	h	n	c	s	k
ぴゃ	びゃ	じゃ	ぎゃ	りゃ	みゃ	ひゃ	にゃ	ちゃ	しゃ	きゃ	ya
ぴゅ	びゅ	じゅ	ぎゅ	りゅ	みゅ	ひゅ	にゅ	ちゅ	しゅ	きゅ	yu
ぴょ	びょ	じょ	ぎょ	りょ	みょ	ひょ	にょ	ちょ	しょ	きょ	yo

Notlar

Üstteki çizelge bir öncekiyle aynıdır. Sütunlardaki ünsüzleri satırlardaki ünlülerle eşleştirelim. Örnek: きゃ = kya.
Yeni seslerin telaffuzunu bu sitede dinleyebiliriz. 「ぢゃ」、「ぢゅ」、 ve 「ぢょ」 de dahil edilmiştir ancak bunların yerine hemen her zaman 「じゃ」、「じゅ」、 ve 「じょ」 kullanılır.
「じ」 / ci / olarak telaffuz edildiği için bu hecenin 「や」、「ゆ」、「よ」 ile elde edilen türevleri de / cya / cyu / cyo / olarak söylenir.
Aynı şey / cha / chu / cho / kombinasyonlarını oluşturan 「ち」 ve / sha / shu / sho / kombinasyonlarını oluşturan 「し」 icin de geçerlidir.

Küçük 「つ」

Art arda gelen iki heceden ikincisinin ünsüzünü çift olarak okunmasını sağlamak için iki hece arasına küçük 「つ」 karakteri konulur. Örneğin 「び」 ile 「く」 arasına küçük 「つ」 eklersek elde ettiğimiz 「びっく」 sözcüğü "bikku" olarak okunur. Benzer bir şekilde 「はっぱ」 "happa", 「ろっく」 "rokku" diye okunur. 「もと」 ve 「もっと」 arasındaki farkı göstermek için basit bir ses dosyası oluşturup bu sayfaya ekledik. Merakınızı gidermek için açıklayalım, ikisi de gerçekte var olan sözcükler olup farklı anlamlar taşırlar.

Notlar

İki heceden sonuncusunun ünsüz sesini tekrarlatmak için küçük 「つ」 karakteri kullanılır. Örnek: 「がっき」 = "gakki".
「もと」 ve 「もっと」 arasındaki farkı duymak için bu dosyayı indirebilirsiniz.

Uzun Ünlüler

Vay canına! Konunun neredeyse sonuna geldik. Bu son kısımda, telaffuzlarını uzatmakla kolayca elde edilen uzun ünlüler üzerinde duracağız. Hecelerin ünlülerini, aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde, 「あ」、「い」 veya 「う」 yazaçlarını ekleyip uzatabiliriz.

Ünlüleri Uzatma
Ünlü	Uzatanı
/ a /	あ
/ i / e /	い
/ u / o /	う

Örneğin, 「か」 yazacındaki ünlü sesin uzatılması gerekirse, buna 「あ」 yazacı eklenip 「かあ」 elde edilir. Benzer şekilde 「き → きい」, 「く → くう」, 「け → けい」, 「こ → こう」, 「さ → さあ」 elde edilir. Bunun mantığı gayet basit. 「か」 ve 「あ」'yı ayrı söylemeye çalışalım, sonra bitiştirerek hızlıca tekrar edelim. Ka ve a'yı ayrı ayrı söylemek yerine ka hecesini uzatıyor olacağız. Bu alıştırmayı başka ünlülerle de yapabiliriz. /ei/ de bir uzun ünlü sayılmasına rağmen, bizim düşüncemize göre telaffuzu /e/yi ve /i/yi ayrı vererek daha doğru oluyor.

Sesliyi doğru şekilde uzatmya dikkat etmeli, çünkü "lise"（こうこう）yerine "burada"（ここ）, "büyükanne" （おばあさん） yerine "orta yaşlı kadın"（おばさん) kolaylıkla birbirine karışır.

Bazı nadir durumlarda /e/ ünlüsü 「え」, /o/ ünlüsü de 「お」 yazacının eklenmesiyle uzatılır. Mesela 「おねえさん」、「おおい」 ve 「おおきい」 sözcükleri. Bunları ezberlemekten başka çare yok malesef.

← Önceki (Yazı Sistemi)	İçindekiler	Sonraki (Katakana) →
Alıştırmalara Git