Hệ chữ Katakana
From JapaneseGuide
eltric
|
â Trang trưá»c (Há» chữ Hiragana) | |
| Trang tiếp (Há» chữ Kanji) â |
|
| Go to Các bà i táºp thá»±c hà nh Katakana |
Contents |
Katakana là gì?
Như Äã nói, katakana ÄÆ°á»£c dùng chá»§ yếu cho viá»c ghi phiên âm các từ mượn từ tiếng nưá»c ngoà i trong tiếng Nháºt. Nó cÅ©ng có thá» ÄÆ°á»£c sá» dụng Äá» nhấn mạnh 1 từ nà o Äó giá»ng như khi ta dùng chức nÄng chữ in nghiêng. Äá» tham khảo tất cả các trưá»ng hợp sá» dụng, xem trang nói vá» cách sá» dụng há» chữ katakana.
Katakana cÅ©ng phiên âm cách Äá»c các âm trong tiếng Nháºt giá»ng như hiragana ngoại trừ viá»c chúng sá» dụng má»t bảng chữ cái hoà n toà n khác. Do chá» có thế dùng các kết hợp phụ âm - nguyên âm lấy từ bảng nà y Äá» phiên âm các từ mượn, do váºy, các từ nà y phải ÄÆ°á»£c biến Äá»i vỠâm trưá»c khi chúng ÄÆ°á»£c phiên âm bằng katakana, do váºy, có những trưá»ng hợp ngưá»i nưá»c ngoà i cÅ©ng không hiá»u ÄÆ°á»£c chÃnh những từ trong tiếng Nháºt mượn từ ngôn ngữ cá»§a há» sau khi Äã ÄÆ°á»£c biến Äá»i và phiên âm bằng katakana!
Kết quả là , viá»c sá» dụng há» chữ katakana trá» nên quá khó khÄn cho những ngưá»i nưá»c ngoà i (lấy ngưá»i nói tiếng Anh là m và dụ) vì há» luôn muá»n phát âm những từ mượn trong tiếng Nháºt theo kiá»u cá»§a há». Thay vì cá» là m như váºy, bạn hãy quên ngay cách phát âm gá»c cá»§a từ mượn Äó Äi và xem chúng như những từ tiếng Nháºt bình thưá»ng khác, nếu không, bạn sẽ rất dá» bá» thói quen phát âm theo kiá»u tiếng Anh những chữ gá»c tiếng Anh (khi Äó, không có gì Äảm bảo là ngưá»i Nháºt sẽ hiá»u Äiá»u bạn Äá»nh nói).
| n | w | r | y | m | h | n | t | s | k | ||
| ã³ | 㯠| ã© | 㤠| ã | ã | ã | ã¿ | ãµ | ã« | 㢠| a |
| ã°* | 㪠| ã | ã | ã | ã | ã· | ã | 㤠| i | ||
| ã« | 㦠| ã | ã | ã | ã | ã¹ | 㯠| 㦠| u | ||
| ã±* | 㬠| ã¡ | ã | ã | ã | ã» | ã± | 㨠| e | ||
| ã²* | ã | 㨠| 㢠| ã | ã | ã | ã½ | ã³ | 㪠| o |
* = Äã bá» hoặc không cần thiết
Katakana khó há»c hÆ¡n hiragana do bạn sẽ Ãt có cÆ¡ há»i gặp chúng Äá» thá»±c hà nh hÆ¡n. Äá» há»c viết Äúng thứ tá»± các nét (rất quan trá»ng), xem trang web katakana.
Do trong tiếng Nháºt không có ký tá»± khoảng trá»ng, Äôi khi ký hiá»u ãã»ã ÄÆ°á»£c dùng vá»i chức nÄng dãn cách như trưá»ng hợp ãããã¯ã»ã¢ã³ãã»ãã¼ã«ã phiên âm từ "rock and roll". Viá»c sá» dụng ký tá»± dấu há»i nà y là không bắt buá»c, do váºy, Äôi khi ngưá»i ta cÅ©ng có thá» bá» qua.
Các chú ý
- Tất cả các âm Äá»u giá»ng như trong bảng hiragana.
- Bạn sẽ thấy sau nà y, do ããã chá» ÄÆ°á»£c dùng như 1 tiá»u từ (particle) và tất cả các tiá»u từ Äá»u ÄÆ°á»£c dùng bằng hiragana, do váºy, bạn sẽ gần như không bao giá» sá» dụng ãã²ã , có thá» bá» qua ký tá»± nà y (trừ phi bạn phải Äá»c những bản telex từ rất cá» hay thứ gì Äó tương tá»±.)
- Bá»n ký tá»± ãã·ãããã³ããããããvà ãã½ã trông rất giá»ng nhau. Chú ý rằng, 2 ký tá»± Äầu có xu hưá»ng nằm ngang hÆ¡n 2 ký tá»± sau. 2 vạch nhá» có vẻ nằm ngang hÆ¡n, vÃ ÄÆ°á»ng vạch dà i là 1 ÄÆ°á»ng cong vạch từ dưá»i lên trên. 2 ký tá»± sau có vẻ gần như thẳng Äứng, vÃ ÄÆ°á»ng cong thì cÅ©ng không cong bằng 2 ký tá»± trưá»c do chúng ÄÆ°á»£c vạch từ trên xuá»ng. Nó giá»ng như 1 vết vạch trong khi 2 cái Äầu lại giá»ng như hình 1 vòng cung. Những khác biá»t nà y cÅ©ng khá là phức tạp và bạn cÅ©ng phải kiên nhẫn thá»±c táºp nhiá»u.
- CÅ©ng cần phải chú ý các ký tá»± ãããããã¡ããvà ãããcÅ©ng như các ký tá»± ãããããã¯ãã và ãã¦ã. Äúng, trông chúng rất giá»ng nhau. Xin lá»i, tôi cúng không thá» phân biá»t há» bạn ÄÆ°á»£c Äâu.
- Bạn phải há»c thứ tá»± các nét! Xem trang web site nà y Äá» há»c.
- Äôi khi ãã»ã ÄÆ°á»£c dùng thay cho ký tá»± trá»ng trong tiếng Anh.
Nguyên âm dà i
Tất cả những thứ khác Äá»u giá»ng như hiragana, bạn chá» cần thay thế các chữ cái katakana tương ứng. Tuy nhiên, có 1 thứ khác là các nguyên âm dà i ÄÆ°á»£c ÄÆ¡n giản hóa trong katakana. Thay vì phải ÄỠý Äến các nguyên âm, tất cả các nguyên âm dà i ÄÆ°á»£c biá»u diá» n bằng 1 gạch ngang như sau: ã¼.
Summary
- Tất cả các nguyên âm dà i katakana ÄÆ°á»£c biá»u diá» n bằng 1 gạch ngang. Và dụ, "cute" có thá» ÄÆ°á»£c viết bằng katakana như sau: ããã¥ã¼ãã.
Các ký tá»± ãã¢ãã¤ãã¦ãã¨ããªãnhá»
Do hạn chế trong bỠâm cá»§a hiragana, ngưá»i ta Äã thêm các kết hợp âm vá»n không có trong tiếng Nháºt. Äiá»u cần chú ý nhất là viá»c thiếu các âm / ti / di / ( do các âm / chi / tsu /) và thiếu cả phụ âm / f / trừ trong âm tiết ããµã. Các phụ âm / sh / j / ch / cÅ©ng bá» lược bá» vá»i nguyên âm / e /. Äá» giải quyết những hạn chế nà y, ngưá»i ta sá» dụng 5 phiên bản cỡ nhá» cá»§a 5 nguyên âm nà y. Viá»c nà y cÅ©ng ÄÆ°á»£c là m vá»i phụ âm / w / Äá» thay cho các ký tá»± cá». HÆ¡n nữa, thói quen sá» dụng 2 gạch Äôi nhá» trên các nguyên âm Äá» chuyá»n chúng thà nh phụ âm / v / cÅ©ng Äã ÄÆ°á»£c thiết láºp nhưng chưa ÄÆ°á»£c dùng chÃnh xác do ngưá»i Nháºt vẫn gặp khó khÄn khi phát âm chữ / v /. Và dụ, bạn nghÄ© rằng chữ "volume" phải ÄÆ°á»£c phát âm vá»i 1 âm / v /, nhưng ngưá»i Nháºt thì lại chá» có thá» phát âm ÄÆ°á»£c là "bolume" ï¼ããªã¥ã¼ã ï¼. Tương tá»± như váºy, vodka ÄÆ°á»£c viết thà nh "wokka" ï¼ã¦ã©ãã«ï¼ chứ không phải là ãã´ã©ãã«ã. Bạn có thá» viết "violin" thà nh ããã¤ãªãªã³ã hoặc ãã´ã¡ã¤ãªãªã³ã. Chẳng có gì khác biá»t vì hầu hết ngưá»i Nháºt sẽ phát âm nó thà nh âm / b /. Bảng sau mô tả các âm ÄÆ°á»£c thêm và o do sá»± thiếu hụt cá»§a tiếng Nháºt. Các âm khác Äã có ÄÆ°á»£c sá» dụng lại.
| v | w | f | ch | d | t | j | sh | |
| ã´ã¡ | 㯠| ãã¡ | ã㣠| ã | ã¿ | ã¸ã£ | ã·ã£ | a |
| ã´ã£ | ã¦ã£ | ã㣠| ã | ã㣠| ã㣠| 㸠| ã· | i |
| ã´ | 㦠| ã | ã㥠| ã㥠| ã㥠| ã¸ã¥ | ã·ã¥ | u |
| ã´ã§ | ã¦ã§ | ãã§ | ãã§ | ã | ã | ã¸ã§ | ã·ã§ | e |
| ã´ã© | ã¦ã© | ãã© | ãã§ | ã | ã | ã¸ã§ | ã·ã§ | o |
Chú ý
- Chú ý rằng không có âm / wu /. Và dụ, katakana cá»§a "woman" sẽ ÄÆ°á»£c viết là "u-man" ï¼ã¦ã¼ãã³ï¼.
- Trong khi âm / tu / (như trong chữ "too") có thá» ÄÆ°á»£c phát âm theo quy tắc giá»ng nhưããã¥ã, Các từ mượn trá» nên phá» biến trưá»c khi các âm nà y ÄÆ°á»£c phá» biến bằng cách ÄÆ¡n giản chá» sá» dụng âm / tsu /. Và dụ "tool" vẫn là ããã¼ã«ã và "tour" tương tá»± vẫn là ããã¢ã¼ã.
- Trá» lại thá»i trưá»c, khi không có các âm má»i nà y, không có sá»± lá»±a chá»n nà o khác ngoà i viá»c lấy những ký tá»± nà y từ bảng ký tá»± ra dùng mà không cần quan tâm Äến cách phát âm thá»±c sá»± cá»§a chúng. trong các kiến trúc cá», bạn có thá» vẫn nhìn thấyããã«ãã³ã°ã chứ không phải là cách viết má»i ããã«ãã£ã³ã°ã. Tháºt ngẫu nhiên là , Äây cÅ©ng là trưá»ng hợp cá»§a tòa nhà cá» Shin-Maru trưá»c ga Tokyo nÆ¡i tôi là m viá»c. Tuy nhiên, Äiá»u nà y cÅ©ng Äang bá» chá» trÃch nặng ná» và chúng tôi cÅ©ng sắp phải chuyá»n Äi chá» khác rá»i. Tháºt trá» trêu là , Shin-Maru ï¼æ°ä¸¸ï¼ có chữ "má»i" trong Äó (Kiến trúc cá» Äã ÄÆ°á»£c trùng tu và hiá»n nay chúng ta Äang ÄÆ°á»£c chiêm ngưỡng phiên bản má»i cá»§a nó).
Và i và dụ vỠcác từ katakana
Dá»ch các từ tiếng Anh sang tiếng Nháºt Äòi há»i chút tiá»u xảo, cần phải thá»±c hà nh và có chút may mắn. Äá» bạn hiá»u 1 chút vá» cách "Nháºt hóa" các từ tiếng Anh, tôi ÄÆ°a ra và i và dụ vá» các từ mượn ÄÆ°á»£c ghi bằng katakana. Äôi khi các từ katakana không còn là các từ gá»c tiếng Anh chÃnh xác hay có nghÄ©a khác so vá»i từ gá»c mà nó biá»u diá» n. Tất nhiên là không phải tất cả các từ mượn nà y Äá»u là từ tiếng Anh.
<p />
| Anh ngữ | Nháºt ngữ |
| America | ã¢ã¡ãªã« |
| Russia | ãã·ã¢ |
| cheating | ã«ã³ãã³ã° (cunning) |
| tour | ãã¢ã¼ |
| company employee | ãµã©ãªã¼ãã³ (salary man) |
| Mozart | ã¢ã¼ãã¡ã«ã |
| car horn | ã¯ã©ã¯ã·ã§ã³ (klaxon) |
| sofa | ã½ãã¡ or ã½ãã¡ã¼ |
| Halloween | ããã¦ã£ã¼ã³ |
| French fries | ãã©ã¤ãããã (fried potato) |

